Basın Kartı Rehberi: Başvuru Şartları ve Kart Türleri 2026
Basın Kartı Rehberi: Başvuru Şartları ve Kart Türleri 2026
Blog Article
Basın kartı nasıl alınır? Göreve bağlı, serbest ve sürekli kart türleri, başvuru şartları, gerekli belgeler ve Komisyon süreci bu rehberde toplandı.
Basın kartı almak isteyen bir muhabir için ilk soru genellikle şudur: Hangi şartlar aranıyor ve başvuru nasıl yapılıyor? Bu sorunun cevabı , 2023 yılında yürürlüğe giren ve 2024'te güncellenen Basın Kartı Yönetmeliği'nde ayrıntılı biçimde yer alıyor.
Bu kapsamlı yazıda ; kart türlerini, genel ve özel şartları, kurumlara uygulanan kontenjanları , başvuru aşamalarını, başvuruları karara bağlayan Komisyonun nasıl karar verdiğini ve kartın iptal edildiği durumları yürürlükteki düzenlemeler ışığında anlatıyoruz . Amaç , rehberin sonunda başvurunuzu kendinizden emin şekilde planlayabilmeniz.
Basın Kartı Nedir?
En kısa tanımıyla basın kartı, İletişim Başkanlığının yönetmelikteki nitelikleri karşılayan gazetecilere ve medya çalışanlarına verdiği, kamu ve özel tüm kurumlarca kabul edilen resmî kimlik belgesidir. Kartın amacı , sahibinin medya mensubu olduğunu güvenilir şekilde ortaya koymaktır.
Kart, başvuranın yalnızca kendi beyanıyla talep edebileceği bir belge değildir. Çoğu başvuruda kişinin bir medya kuruluşunda 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşmeyle çalışması, kuruluşun da yönetmelikteki şartları sağlaması gerekir. Diğer bir deyişle başvuru çift taraflı bir değerlendirmedir: hem başvuran hem işveren incelenir .
Sarı Basın Kartı ile Basın Kartı Aynı Şey mi?
Gündelik dilde kullanılan "sarı kart" tabiri, resmî bir kart türünün adı değildir ; kartın bilinen tasarımına gönderme yaparak ortaya çıkmış yerleşik bir adlandırmadır . Resmî düzenlemede toplam beş tür sayılır ve pratikte "sarı kart" denildiğinde çoğunlukla göreve bağlı basın kartı anlaşılır .
Basın Kartının Hukuki Dayanağı
Kartın hukuki çerçevesi , 5187 sayılı Basın Kanunu'nun ek 1 ila ek 8'inci maddeleridir. Kanunun verdiği yetkiyle hazırlanan Basın Kartı Yönetmeliği, 9/4/2023 tarihli ve 7051 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile kabul edilmiş ve 10/4/2023 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Yeni yönetmelik , 2018 tarihli eski yönetmeliği tamamen ortadan kaldırmıştır.
Düzenlemede 6/6/2024 tarihli ve 8624 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yeni hükümler eklenmiştir. Söz konusu güncellemeyle ; sürekli basın kartı için gereken 18 yıllık sürenin hesabında serbest kartla geçen dönemlerin en fazla 24 ayının sayılacağı hükme bağlanmış , Anadolu Ajansı ve TRT'de kart alabilecek unvanlar yeniden tanımlanmış ve radyo-televizyonlarda kart alabilecekler arasına fotoğrafçı unvanı da girmiştir.
- Yasal dayanak: Basın Kanunu'nun ek 1-8. maddeleri
- Yönetmelik: 7051 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe giren yönetmelik
- Güncelleme: 6/6/2024 tarihli değişiklik yönetmeliği
- Çalışma ilişkisi: 5953 sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlar Kanunu
- Etik çerçeve: Basın İlan Kurumu'nun basın ahlak esasları
Bilmeniz gereken bir ayrıntı: Düzenlemeler değişikliğe açık olduğundan, başvuru öncesinde İletişim Başkanlığının resmî sitesinden en güncel duyuruları incelemeniz önemlidir.
Basın Kartı Türleri Nelerdir?
Yönetmeliğin 6. maddesine göre beş farklı kart türü bulunur . Türlerin her birinin hitap ettiği kitle ve başvuru koşulları farklılık gösterir . Hangi türe başvuracağınızı bilmek, sürecin ilk ve en önemli adımıdır .
1. Göreve Bağlı Basın Kartı
Bir yayın kuruluşunun kadrosunda çalışan Türk vatandaşı medya mensuplarının ve enformasyon görevlilerinin aldığı karttır. En çok başvurulan kart türü budur; kart talep edenin genel şartların tamamını karşılaması gerekir. TRT kanalıyla yapılan başvurularda ise 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ve kesintisiz çalışma şartı istenmez .
2. Süreli Basın Kartı
Türkiye'de yerleşik olarak görev yapan, yani görev alanı Türkiye'yi kapsayan yabancı gazetecilere yöneliktir. Başvuranın ; kuruluşu tarafından görevlendirildiğini belgelemesi , 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu'na göre çalışma izninin bulunması ve kurumunun idare merkezinin olduğu ülkenin Türkiye'deki temsilciliğinden takdim mektubu getirmesi gerekir. Kart, görev süresini geçmeyecek şekilde verildiği yılın sonuna kadar geçerlidir .
3. Geçici Basın Kartı
Görev bölgesi Türkiye olmayan, fakat haber takibi için bir süreliğine ülkeye gelen yabancı medya çalışanları bu kartı alabilir. Bu kart, görev süresi dikkate alınarak azami üç aylığına verilir ve gerektiğinde yalnızca bir kez uzatma yapılabilir.
4. Serbest Basın Kartı
İşinden ayrılmış ve geçici olarak çalışmayan veya yurt dışında serbest gazetecilik yapan Türk vatandaşı gazetecilere yönelik karttır. Talebin , en az bir yıl çalışılan kuruluştan ayrılış tarihinden itibaren bir ay içinde yapılması şarttır . Kart süresi, önceki kart sahipliği süresine göre farklılaşır:
- Beş yıla kadar kart taşıyanlara 12 ay
- Kart kıdemi 5 ila 10 yıl olanlara 18 ay süreli kart
- 10 yılı aşkın kart sahipliği olanlara 24 aylık kart
Herhangi bir kuruluşa bağlı olmadan yurt dışında serbest gazetecilik yapanlarda bunlara ek olarak çalışma durumunun ilgili ülkedeki büyükelçilik veya konsolosluk tarafından onaylanması gerekir .
5. Sürekli Basın Kartı
Meslekte en az 18 yılını doldurmuş medya mensuplarına ve 18 yıl kart taşımış enformasyon görevlilerine ömür boyu verilir. Kıdem hesabında serbest kartla geçen dönemlerin yalnızca 24 aya kadar olan kısmı sayılır . Bu türde bir kuruluşta çalışıyor olma şartı bulunmaz; fakat yabancı medya mensuplarına sürekli kart düzenlenmez .
Basın Kartı Şartları Nelerdir?
Kart türü ne olursa olsun, Türk vatandaşı başvuru sahiplerinde yönetmeliğin 8. maddesindeki temel koşullar esas alınır . Bu şartlardan biri bile eksikse başvuru kabul görmez :
- En az 18 yaşında olmak.
- En az lise veya eşdeğeri bir okulu bitirmiş olmak.
- Hakkında kısıtlılık ya da kamu hizmetlerinden yasaklanma kararı olmamak.
- Kasten işlenmiş bir suç nedeniyle 5 yıl veya üzeri hapis cezası almamış olmak.
- Dolandırıcılık, güveni kötüye kullanma, iftira, rüşvet, kaçakçılık gibi yönetmelikte listelenen suçlardan hüküm giymemiş olmak.
- Terör suçları ve terörün finansmanı kapsamındaki suçlardan mahkûm olmamak.
- 5187 sayılı Kanun'un 25. maddesi ikinci fıkrası kapsamındaki suçlardan hüküm giymemiş olmak.
- Fikir işçisi sözleşmesiyle çalışmak ve mücbir sebep olmadıkça bir aydan fazla çalışmaya ara vermemek.
- Gazetecilik dışında bir ticari faaliyet yürütmemek.
Sözleşme ve ticari faaliyet şartları ; süreli yayın sahipleri ve tüzel kişi temsilcileri, radyo ve televizyonların yönetim kurulu başkanları, kamu kurumlarında kart alabilecek çalışanlar ve yabancı basın kuruluşlarında çalışan Türk vatandaşları için uygulanmaz . Enformasyon görevlisi unvanıyla başvuranlardan bunlara ek olarak görev yaptığı birimi ve kadro unvanını gösteren, üst yönetici tarafından imzalanmış bir görev yazısı talep edilir .
Uygulamada en sık karşılaşılan sorun, sözleşmenin 5953 sayılı Kanun'a değil genel iş kanununa göre yapılmış olmasıdır . Başvurudan önce hizmet akdinizi mutlaka kontrol edin .
Basın Kartı Kimlere Verilmez?
Medya alanında hizmet vermeyen özel sektör şirketlerinin , kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve Türkiye'deki yabancı temsilciliklerin yayın faaliyetlerinde çalışan personele bu kapsamda kart verilemez. Mesela bir şirketin kurumsal iletişim biriminde çalışan editör, yayın faaliyeti yürütse dahi bu kartı alamaz .
Kurum Şartları: Gazete, Ajans, RTV ve İnternet Haber Siteleri
Bireysel koşullar kadar kurumsal koşullar da önemlidir; başvuranın bağlı olduğu yayın organının da yönetmeliğin dördüncü bölümündeki şartları sağlaması gerekir. Buna ek olarak her kuruluş türü için kart alabilecek unvan listesi ve kişi sayısı ayrı ayrı belirlenmiştir .
Basılı Gazete ve Dergiler
Gazete ve dergi gibi süreli yayınların; 5187 sayılı Kanun'a göre verilen beyanname ile Cumhuriyet Başsavcılığından alınan alındı belgesinin onaylı örneğini Başkanlığa vermesi , beyannamede belirtilen aralıklarla düzenli olarak çıkması, ilan ve reklam alanının yüzölçümünün üçte birini aşmaması ve içeriklerin üçte birinden fazlasının başka bir yayından kopyalanmamış olması zorunludur. Kart kotası, sayfa yüzölçümüne ve yayın sıklığına göre değişir; örneğin yüzölçümü 0,39 metrekare veya daha az olan yerel gazetelerden başvuru işleme konmaz.
Haber Ajansları
Ajans niteliğindeki kuruluşların; düzenli yayın yapması, kadrosunda daha önce kart taşımış ve 5953 sayılı Kanun kapsamında çalışan en az beş gazeteci çalıştırması ve yaygın ya da bölgesel bir süreli yayınla ücretli haber satış sözleşmesi imzalamış olması aranır . En az on günlük siyasi yaygın veya bölgesel gazeteyle ya da beş yaygın radyo-televizyonla sözleşmesi olan ve en az on gazeteci çalıştıran ajanslarda kontenjan sınırı yoktur .
Radyo ve Televizyonlar
Radyo ve televizyonların 6112 sayılı Kanun'a uygun yayın izinlerine sahip olması ve düzenli yayın yapması aranır. Ulusal kanallarda kontenjan sınırı bulunmaz ; bölgesel televizyonlarda yönetim kurulu başkanı ile 19, yerel televizyonlarda 10, bölgesel radyolarda 7, yerel radyolarda ise 2 çalışana kart verilir . Haber alanında çalışmayanlara, listedeki unvanlarda olsalar dahi kart verilemez.
Dijital Yayıncılar: İnternet Haber Siteleri
Çevrim içi haber yayıncılarının; beyanname ve alındı belgesini Başkanlığa sunması , Seçim Yazılımı haber paylaşımı amacına ayrılmış olması , yayının kesintisiz erişime açık olması , özgün ve güncel haber ve yorumlar sunması ve içeriklerin başka yayından aynen alıntı içermemesi gerekir . Kontenjan, 5953 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalı çalışan sayısına göre belirlenir :
- Dört sigortalı gazeteci çalıştıran sitelerde sahibi ile 4 çalışan
- 5-9 sigortalı çalışanı olan sitelerde imtiyaz sahibi veya tüzel kişi temsilcisi ile 9 çalışan
- 10 veya daha çok sigortalı çalıştıran sitelerde kota bulunmaz
Dijital yayıncılarda kart alabilecek pozisyonlar arasında muhabir ve editörlerin yanında video editörü, sosyal medya editörü, haber kameramanı ve haber spikeri gibi yeni nesil pozisyonlar da sayılmıştır.
Basın Kartı Başvurusu: Aşama Aşama Süreç
Süreç elektronik ortamda yürütülür , İletişim Başkanlığı bölge müdürlüklerince takip edilir ve genel hatlarıyla şu aşamalardan geçer:
- İlk iş türü seçin: Çalışma durumunuza göre göreve bağlı, serbest veya sürekli kartın hangisine başvuracağınıza karar verin.
- Evrakları toplayın: Güncel vesikalık fotoğrafınızı, en az altı aylık mesleki çalışma örneklerinizi ve sözleşme bilgilerinizi hazır edin.
- Elektronik beyanname: Başkanlığın sitesindeki başvuru sistemine girerek beyannameyi doldurun, fotoğrafı ve çalışma belgesini yükleyin.
- Kurum onayını alın: Beyanname çıktısı, medya kuruluşunun sahibi veya ticaret sicilinde kayıtlı yetkilisi tarafından onaylanır; sisteme kayıtlı kuruluşlarda onay elektronik yapılır.
- Ön inceleme: Bölge müdürlüğü dosyanızı kontrol eder ve gerekirse Adli Sicil, SGK, Basın İlan Kurumu gibi kurumlardan bilgi toplar.
- Nihai karar: Şartları taşıdığı görülen başvurular Komisyona iletilir ve karar burada çıkar.
- Kartın teslimi: Olumlu karardan sonra kart basılır ve Başkanlığın belirlediği yöntemle teslim edilir.
Şartları karşılamadığı tespit edilen talepler doğrudan Başkanlık tarafından reddedilir ve sonuç beyannamede verilen iletişim bilgileri kullanılarak başvurana bildirilir. Eksikler giderildiğinde yeniden başvuru mümkündür .
Yurt dışındaki Türk medya mensupları, başvuru evraklarıyla birlikte bulundukları ülkedeki büyükelçilik veya başkonsolosluktan alınan teyit yazısını Başkanlığa sunarak başvuru yapabilir. Yabancı uyruklu medya çalışanları da Başkanlığın sitesindeki kendilerine özel elektronik formu doldurarak başvurur; görevlendirme belgesi, basın vizesi veya çalışma vizesi, takdim mektubu, pasaport fotokopisi ve vesikalık fotoğraf istenir .
Başvurunuzu Kim Değerlendirir? Basın Kartı Komisyonu
Başvuruları karara bağlayan kurul, İletişim Başkanlığı temsilcileri, meslek örgütleri, gazeteci sendikası, sürekli kart sahipleri ve akademisyenlerden oluşan bir yapıyla toplam 19 üyeden teşekkül eder. Üyelerin görev süresi iki yıldır.
- Olağan toplantılar yılda en az üç defa yapılır; ihtiyaç hâlinde olağanüstü toplanılabilir.
- Toplantı için en az 13 üyenin katılımı gerekir; toplantılar uzaktan erişimle de yapılabilir.
- Karar için katılanların salt çoğunluğu yeterlidir; çekimser kalmak mümkün değildir.
- Başvurular, toplantı tarihinden en geç beş gün önce kesinleştirilip üyelerle paylaşılır.
- Reddedilen başvuruların gerekçesi tutanakta yer alır.
Karar verilirken başvuranın niteliklerine, mesleki çalışmalarına, eserlerine ve ödüllerine ek olarak işvereni olan yayın organının durumunu da dikkate alır . Başvuran bir internet sitesinde çalışıyorsa sitenin tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme sayıları da dikkate alınır. Bu yüzden okuru az bir sitede çalışmak, kurumsal kriterler tamam olsa bile başvurunun reddine yol açabilir .
Kart Sahiplerine Sağlanan İmkânlar
Kartın en temel faydası, gazetecilik faaliyetinin resmî bir kimlikle desteklenmesidir. Buna ek olarak mevzuatta açıkça düzenlenmiş birkaç önemli hak vardır :
- Basın trafik kartı: Talep eden kart sahipleri basın trafik kartı alabilir; kullanım esasları Başkanlık ve İçişleri Bakanlığınca ortaklaşa belirlenir.
- Hizmet damgalı pasaport: Kuruluşlarınca yurt dışına geçici görevle gönderilen kart sahipleri ile Türkiye'de ikamet eden sürekli kart sahipleri, ilgili yönergedeki şartlarla hizmet damgalı pasaport başvurusu yapabilir.
- Resmî kimlik niteliği: Kart, tüm resmî ve özel kuruluşlarca kabul edilen resmî bir kimlik belgesidir.
- Haber takibinde kolaylık: Resmî etkinlik, basın toplantısı ve protokol alanlarında akreditasyon süreçleri çoğu zaman bu kart üzerinden yürür.
Burada sık yapılan bir karıştırmaya dikkat çekelim: Fikir işçilerinin kıdem tazminatı, izin ve ihbar hakları kart sahipliğinden değil , 5953 sayılı Kanun kapsamındaki hizmet ilişkisinden doğar . Kart sahibi olmayan bir fikir işçisi de bu haklardan faydalanabilir . Bazı kurum ve belediyelerin kart sahiplerine tanıdığı indirim veya ücretsiz hizmetler ise dönemsel olarak farklılık gösterir; geçerli uygulamayı ilgili kurumdan teyit etmeniz gerekir .
Geçerlilik, Yenileme ve Kayıp Kartlar
Yürürlükteki kurallara göre düzenlenen kartın geçerlilik süresi on yıldır . Geçerliliği sona eren kartlar, kişi şartları korumaya devam ediyorsa yeniden Komisyon kararı alınmadan Başkanlıkça yenilenir . Sürekli nitelikteki kart ise ömür boyu taşınır; sadece kartın kendisinin değiştirilmesi gündeme gelebilir .
Kaybolan veya kullanılamayacak hâle gelen kartlar için Başkanlığa başvurarak yeni kart isteyebilirsiniz . Kayıp durumunda başvuruya kaybı gösteren tutanak veya kayıp ilanı ile hâlen çalışıldığını gösteren bir belge konur. Dikkat edilmesi gereken sınır şudur: kayıp veya yıpranma nedeniyle yeni kart talebi bir takvim yılı içinde en çok iki kez kabul edilir.
Kart ve hizmet bedeli konusunda yönetmelik, kartın maliyetini aşmamak kaydıyla kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli alınabileceğini belirtir . Güncel tutar Başkanlıkça ilan edildiğinden, resmî duyuruları takip etmeniz gerekir .
İade, İptal ve Bildirim Yükümlülükleri
İş yeri ya da unvan değişikliği olduğunda , söz konusu değişiklik değişiklik tarihinden itibaren bir ay içinde hem basın mensubu hem de medya kuruluşu sahibi tarafından Başkanlığa yazılı olarak bildirilmelidir . Kart; iş yeri veya unvan değişikliği, işten ayrılma ve iptal hâllerinde bir ay içinde Başkanlığa iade edilir . Eski kart iade edilmeden yeni başvuru işleme alınmaz .
Kart aşağıdaki durumlarda Başkanlıkça iptal edilir:
- Kişinin aranan nitelikleri baştan taşımadığının ya da sonradan yitirdiğinin tespit edilmesi
- Çalışılan kuruluşun gerekli kurumsal şartları artık sağlamaması
- Kartın başka birine kullandırıldığının tespit edilmesi
- Etik ihlaller nedeniyle Komisyonun kartı iptal etmesi
Basın ahlak esaslarının çiğnenmesi gerekçesiyle iptal kararı verilen gazeteciye, kartın iade edildiği tarihten itibaren bir yıllık süre tamamlanmadan yeniden kart düzenlenmez . Komisyon, olayın niteliğini dikkate alarak iptal yerine uyarı kararı da verebilir . Öte yandan dizgi, renk ve şekil bakımından resmî karta benzeyen kart düzenleyen veya kullananlar hakkında savcılığa suç duyurusu yapılır ; bu kişilere soruşturma ya da kovuşturma tamamlanıncaya kadar kart verilmez .
Enformasyon Görevlileri, Yayın Sahipleri ve Diğer Özel Durumlar
Kart alabilecekler muhabir ve editörlerle sınırlı değildir; süreli yayın sahipleri, enformasyon görevlileri ve belirli meslek kuruluşlarının yöneticileri de karta başvurabilir. Bu başvuru sahiplerinde ayrı kurallar geçerlidir .
Kamuda Enformasyon Görevi Yapanlar
Kamu kurumlarının enformasyon hizmetlerinde görev yapan çalışanlar , enformasyon görevlisi olarak başvuru hakkına sahiptir. Başvuru formunun üst yönetici tarafından onaylanmış olması ve fiilen enformasyon hizmetinde çalışıldığını belgeleyen görev yazısının eklenmesi şarttır. Komisyon bu başvurularda başvuranın unvanına ve yürüttüğü görevin medyayla ilişkili olup olmadığına dikkat eder ; yalnızca kadro unvanı tek başına yetmez .
Yayın Sahipleri ve Tüzel Kişi Temsilcileri
Süreli yayınların sahipleri veya tüzel kişi temsilcileri ile radyo ve televizyonların yönetim kurulu başkanları kart talebinde bulunabilir . Söz konusu yöneticilerde 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ile medya dışında ticari faaliyette bulunmama şartları istenmez; ancak yaş, eğitim ve adli sicil gibi temel koşullar aynen uygulanır .
Sendika, Dernek ve Vakıf Yöneticileri
Faaliyet alanları medya olmak kaydıyla sendikaların ve kamu yararına çalıştığı tespit edilen dernek ile vakıfların yöneticileri de başvuru yapabilir . Diğer taraftan kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının yayın faaliyetlerinde çalışanlara kart düzenlenmez .
Medya Kuruluşlarının Denetim Yükümlülükleri
İletişim Başkanlığı, verilen kartların hâlâ geçerli olup olmadığını periyodik olarak inceler. Yayın kuruluşları, istenmesi hâlinde kart sahibi personelin kimlik, unvan, kart numarası ve sözleşme bilgilerini gösteren onaylı listeyi iletmekle yükümlüdür . Kontrol esnasında mesleki çalışmalar da sorulabilir; usulüne uygun bildirim yapmayan kuruluş sahibi uyarı alır.
Başvuru Öncesi Kontrol Listesi
Beyannameyi göndermeden önce aşağıdaki listeyi tek tek işaretlemeniz , olası ret kararlarını ciddi biçimde engeller:
- 18 yaş ve lise mezuniyeti şartlarını karşılıyorum.
- Sabıka kaydımda yönetmelikte sayılan suçlardan bir hüküm yok.
- 5953 kapsamında sözleşmeli ve sigortalı olarak çalışıyorum.
- Altı aylık mesleki çalışma belgemi dijital olarak topladım.
- Çalıştığım kuruluşun beyannamesi, düzenli yayını ve kontenjanı uygun.
- Unvanım, kuruluş türüme göre kart alabilecek unvanlar listesinde yer alıyor.
- İade gereken eski bir kartım ya da yapılmamış bir bildirimim bulunmuyor.
Listedeki maddelerden biri bile eksikse , önce eksikliği tamamlayıp sonra başvurmak çok daha doğru bir yaklaşımdır . Çünkü olumsuz sonuçlanan bir talep yeniden başvuru hakkı tanısa da süreci aylarca uzatabilir .
Ret Almamak İçin Kaçınılması Gereken Hatalar
Olumsuz sonuçlanan başvuruların çoğu , dikkatle giderilebilecek eksikliklerden kaynaklanır . Başvurularda sık rastlanan problemler ve yapılması gerekenler şöyle sıralanabilir :
- Uygun olmayan sözleşme → Sözleşmenin 5953 kapsamında düzenlenmesini başvurudan önce sağlayın.
- Eksik iş örneği → Son altı aya ait, size ait olduğu net anlaşılan çalışmaları ekleyin.
- Kurumun şartları taşımaması → Başvurudan önce çalıştığınız yayının kontenjanını ve kurumsal şartlarını kontrol edin.
- Kesintili çalışma → İki iş arasında bir aydan fazla boşluk bırakmamaya özen gösterin.
- Bildirim yükümlülüğünü atlamak → İş yeri veya unvan değişikliğini bir ay içinde Başkanlığa yazılı olarak bildirin.
- Kartı elde tutmak → İade gereken durumlarda eski kartı teslim etmeden yeni başvuru yapmayın.
Somut bir senaryo düşünelim: Bir haber sitesinde bir buçuk yıl çalışmış bir editör , işten çıkışının ardından bir buçuk ay sonra yeni bir işte çalışmaya başlıyor . Bir aylık sınır geçtiği için ara vermeden çalışma koşulu sağlanamıyor. Ayrılıştan sonraki ilk ayda serbest kart talep edilseydi, bu sorunla karşılaşmayabilirdi.
Haber Sitesi Sahipleri İçin Kart Rehberi
2022 tarihli kanun değişikliğinin ardından internet haber siteleri basılı yayınlarla aynı çatı altına alındı ve dijital yayıncıların gazetecileri de kart başvurusu yapabilir hâle geldi . Fakat her haber sitesi doğrudan bu hakka sahip değildir . Sitenizin çalışanlarının kart alabilmesi için şu adımları tamamlamanız önemlidir:
- Beyanname süreci: Cumhuriyet Başsavcılığından alınan alındı belgesini Başkanlıkla paylaşın.
- Künye: İmtiyaz sahibi, sorumlu müdür ve iletişim bilgilerinin yer aldığı künyeyi güncel tutun.
- Kadro eşiği: Kart başvurusu için en az dört fikir işçisinin sigortalı olarak çalışması gerekir.
- İçerik kalitesi: Günlük, özgün ve kaynağı belirtilmiş haberlerle yayın yapın.
- Süreklilik: Kesintisiz yayın şartı için sağlam hosting ve düzenli yedekleme kullanın.
- Ölçülebilir okur: Tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme verileri değerlendirmeye girdiğinden analitik kayıtlarınızı düzenli tutun.
Bir internet haber sitesi için bu kriterlerin çoğu , kullandığınız haber yazılımıyla doğrudan ilişkilidir . Künye yönetimi, düzenli içerik akışı, yüksek erişilebilirlik ve trafik raporları , yayıncı açısından sürekli takip edilmesi gereken başlıklardır .
Basın Kartı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Kart başvurusunda üniversite diploması şart mı?
Lisans diploması aranmaz. Yönetmelik eğitim şartı olarak lise veya dengi okul mezuniyetini öngörür; bu nedenle lise mezunları da başvuruda bulunabilir. Bununla birlikte Komisyon mesleki geçmişinizi dikkate alır ; özenle hazırlanmış bir portfolyo eğitim belgesi kadar önemlidir .
Basın kartı kaç ayda gelir?
Mevzuatta belirli bir süre yazmaz. Başvurunuz önce bölge müdürlüğünde incelenir, ardından Komisyon gündemine taşınır. Komisyon yılda en az üç kez olağan toplandığı için süreç Komisyonun toplantı tarihlerine bağlı olarak farklılaşır .
Freelance gazetecilere kart verilir mi?
Bazı durumlarda evet. Serbest basın kartı, bir kurumda en az bir yıl çalıştıktan sonra ayrılan ve bir ay içinde başvuru yapanlara ve resmî temsilcilik tarafından onaylanan yurt dışındaki serbest Türk gazetecilere verilebilir . Daha önce hiçbir kuruluşta çalışmamış Türkiye'deki serbest çalışanlar açısından bu seçenek uygulanmaz.
Sosyal medya hesabıyla haber yapanlar kart alabilir mi?
Kişisel kanal veya hesap sahipleri, sadece bu yayınlara dayanarak karta hak kazanamaz . Resmî kart, 5187 veya 6112 sayılı Kanun'a göre faaliyet gösteren bir medya kuruluşuna bağlı çalışmayı ya da yönetmelikte sayılan diğer statüleri gerektirir . Bununla birlikte şartları taşıyan bir internet haber sitesinde sosyal medya editörü sıfatıyla çalışan biri başvuru yapabilir .
Kart için ne kadar ödenir?
Yönetmelik, kartın maliyetini aşmamak kaydıyla kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli alınabileceğini düzenler. Bedelin tahsili ve tutarı Başkanlıkça belirlenir ; bu nedenle son durumu resmî siteden teyit etmelisiniz.
Basın kartı iptalinden sonra tekrar başvurulabilir mi?
İptale yol açan sebep giderildiğinde tekrar başvurmak mümkündür . Ancak basın ahlak esaslarına aykırılık nedeniyle iptal edilen kartlarda, kartın iade tarihinden itibaren bir yıl geçmeden yeni kart verilemez. Belirli suçlardan hüküm giyenlerde ise Adli Sicil Kanunu'ndaki kayıt silme işlemleri tamamlanmadıkça kart verilemez.
Yabancı gazeteciler Türkiye'de basın kartı alabilir mi?
Evet, alabilirler. Görev alanına göre süreli veya geçici kart düzenlenir. Her iki türde de çalışma izni ile görevlendirme ve takdim belgeleri aranır ; yabancılara sürekli kart ve basın trafik kartı düzenlenmez .
Özetle basın kartı almak; resmî düzenlemedeki kişisel şartları taşımak, uygun bir medya kuruluşunda çalışmak ve beyannameyi eksiksiz tamamlamakla gerçekleşir. Kartı aldıktan sonra da bir aylık bildirim ve iade sürelerini ihmal etmemek sorunsuz bir meslek yaşamının anahtarıdır .
Sorgulama, yenileme ve iptal gibi işlemlere dair detaylı bilgiye ulaşmak için basın kartı rehberini ziyaret edebilirsiniz. Başvuru ve resmî işlemlerde her zaman İletişim Başkanlığının resmî kanallarını kullanın ; bu rehberdeki açıklamalar bilgilendirme amaçlıdır ve avukat görüşünün yerini tutmaz.
basın kartı, sarı basın kartı, basın kartı başvurusu, basın kartı şartları, göreve bağlı basın kartı, sürekli basın kartı, serbest basın kartı, İletişim Başkanlığı, Basın Kartı Komisyonu, internet haber sitesi basın kartı, basın trafik kartı, gazeteci kartı
Report this page